Kısa cevap
Dört seçenek vardır: deniz (FCL veya LCL), demiryolu, hava kargo ve ekspres. Maliyet sırası denizden eksprese doğru artar, hız tersine işler. Seçim yükün değer/ağırlık oranına, teslim aciliyetine ve stok maliyetine bağlıdır. Transit süreler liman çiftine, aktarma sayısına ve sezona göre değiştiği için taşıyıcıdan güncel alınmalıdır.
Dört seçenek
Çin–Türkiye hattında dört taşıma biçimi kullanılır. Aralarındaki fark yalnız fiyat değil; her birinin farklı bir yük profiline uyduğu bir aralık vardır.
| Seçenek | Maliyet | Hız | Tipik yük |
|---|---|---|---|
| Deniz — LCL | En düşük birim | En yavaş | Küçük hacimli, takvimi esnek |
| Deniz — FCL | Düşük | Yavaş | Hacimli, düzenli, maliyet odaklı |
| Demiryolu | Orta | Orta | Orta değerli sanayi malı |
| Hava kargo | Yüksek | Hızlı | Değeri yüksek, hafif, acil |
| Ekspres | En yüksek | En hızlı | Numune, yedek parça, küçük paket |
Maliyet karşılaştırması ton veya metreküp başına yapılmalıdır; toplam tutar üzerinden bakmak yanıltıcıdır.
Süre neden verilmiyor
Bu rehberde somut gün sayısı yazmıyoruz çünkü hattaki süre tek bir değişkene bağlı değil:
- Liman çifti — hangi Çin limanından hangi Türk limanına
- Aktarma sayısı — direkt sefer mi, aktarmalı mı
- Servis sıklığı — haftada kaç kalkış var
- Sezon — yoğun dönemde konteyner bekleyebilir
- Gümrük — beyan hazırlığı ve atanan hat
Aynı mod içinde bile iki farklı servis arasında belirgin fark olur. Süre bilgisi booking öncesinde taşıyıcıdan güncel alınmalı ve teklife yazılı olarak eklenmelidir.
Demiryolu ve Orta Koridor
Demiryolu, denizle hava arasındaki boşluğu doldurur: denizden belirgin şekilde hızlı, havadan çok daha ucuz.
Orta Koridor, Çin’den Kazakistan ve Hazar geçişiyle Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye’ye uzanan güzergâhtır. İki teknik ayrıntı süreyi doğrudan belirler:
Hazar geçişi bir feribot aktarması içerir; program disiplini bu aktarmaya bağlıdır.
Aks genişliği farkı — Türkiye ve Avrupa 1435 mm, eski Sovyet coğrafyası 1520 mm hat kullanır. Geçişte boji değişimi veya konteyner aktarması gerekir. Her aktarma süre ve maliyet ekler; konteynerle taşımanın vagon bazında taşımaya üstünlüğü burada ortaya çıkar.
Sezon etkisi
Bu hatta takvim planlaması, mod seçiminden bazen daha belirleyicidir.
Çin yeni yılı öncesindeki haftalarda sevkiyat yoğunlaşır: kapasite daralır, navlun yükselir, booking bulmak zorlaşır. Tatil süresince üretim ve sevkiyat durur. Sonrasında birikmiş yük nedeniyle yoğunluk bir süre daha devam eder.
Bu dönem yıllık planda önceden işaretlenmeli; kritik sevkiyatlar ya öncesine çekilmeli ya da sonrasına bırakılmalıdır.
Gümrük tarafında önceden kontrol
Sevkiyat planlanmadan önce üç şey netleşmelidir:
GTİP. Vergi oranını, ithalat iznini ve ticaret politikası önlemlerini bu kod belirler. Tereddüt varsa bağlayıcı tarife bilgisi başvurusu değerlendirilmelidir.
Menşe ve ticaret politikası önlemleri. Bazı ürün gruplarında ilave gümrük vergisi veya anti-damping vergisi uygulanabilir; bunlar menşeye bakar ve maliyeti ciddi biçimde değiştirir.
Ürün belgeleri. Uygunluk belgesi, kontrol belgesi veya izin gerekiyorsa bunlar mal yola çıkmadan hazırlanmalıdır.
Yaygın hatalar
Yalnız navlun karşılaştırmak. Yerel masraflar, gümrük ve iç taşıma eklenmeden yapılan karşılaştırma yanıltır.
Ölçü ve ağırlığı ambalajsız beyan etmek. LCL ve hava kargoda fatura paletli dış ölçü üzerinden çıkar.
Sezonu hesaba katmamak. Yoğun dönemde planlanan sevkiyat hem pahalı hem gecikmeli olur.
GTİP’i tedarikçinin verdiği koda göre kabul etmek. Sınıflandırma sorumluluğu ithalatçıdadır ve Çin tarafındaki kod Türkiye’deki sınıflandırmayı bağlamaz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Mevzuat değişir; işleme başlamadan önce güncel durum teyit edilmelidir.