Lojistik Sözlüğü(204)

Üçüncü parti lojistik. Depolama, sipariş toplama, paketleme ve dağıtımın dış kaynağa verilmesi.

İlgili terimler: 4PL, Fulfillment

Tedarik zincirinin tamamını, birden çok hizmet sağlayıcıyı yöneterek tasarlayan ve koordine eden yapı.

İlgili terimler: 3PL

Türkiye ile Avrupa Birliği arasında gümrük birliği kapsamındaki eşyanın serbest dolaşımda olduğunu belgeleyen evrak.

İlgili terimler: EUR.1 dolaşım belgesi, Menşe şahadetnamesi

Ayrıntılı rehber — A.TR belgesi nedir ve ne işe yarar?

Düzenli sevkiyatları tek sözleşme altında kapsayan yıllık poliçe. Her sevkiyat için ayrı poliçe kesilmesini gerektirmez.

İlgili terimler: Nakliyat emtia sigortası

Armatör adına limanda iş takibi yapan, ordino düzenleyen ve tahsilat yürüten taraf.

İlgili terimler: Armatör, Ordino

Tehlikeli maddelerin karayoluyla uluslararası taşınmasına ilişkin Avrupa anlaşması. Araç, sürücü, ambalaj ve beyan şartlarını belirler.

İlgili terimler: IMDG kodu, IATA DGR, UN numarası, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı

Ayrıntılı rehber — ADR nedir, tehlikeli madde sınıfları nelerdir?

Bankanın, şartlara uygun belgeler ibraz edildiğinde ödeme yapmayı taahhüt ettiği ödeme yöntemi. Belge esasına dayanır, mala değil.

Ayrıca: Letter of Credit

İlgili terimler: UCP 600, Vesaik mukabili ödeme, Konşimento

Her bir dingile düşen yük. Toplam ağırlık sınırın altında olsa bile yük dengesiz istiflenmişse aks aşımı cezası doğar.

İlgili terimler: İstiap haddi

Ray açıklığı. Türkiye ve Avrupa 1435 mm standart hattı, eski Sovyet coğrafyası 1520 mm geniş hattı kullanır; geçişte aktarma gerekir.

Ayrıca: Ray açıklığı

İlgili terimler: Aktarma, CIM taşıma senedi

Yükün bir gemiden diğerine veya bir moddan diğerine geçirilmesi. Her aktarma süre ve risk ekler.

Ayrıca: Transhipment

İlgili terimler: Direkt sefer, Feeder servis

Hangi koliye ne konduğunu gösteren döküm. Uygulamada çeki listesiyle tek belgede birleştirilir.

Ayrıca: Packing list, Koli listesi

İlgili terimler: Çeki listesi

Büyük gemilerle ana limanlar arasında yapılan asıl sefer.

İlgili terimler: Feeder servis

Normal değerinin altında fiyatla ithal edilen ürünlere karşı uygulanan koruma önlemi. Belirli menşe ve üreticilere özgü olabilir.

İlgili terimler: İlave gümrük vergisi, Gözetim uygulaması

Gümrük gözetimi altında, vergileri henüz ödenmemiş eşyanın depolandığı yer. Eşya antrepodayken vergi doğmaz.

Ayrıca: Gümrüklü depo

İlgili terimler: Serbest dolaşım, Elleçleme

Ayrıntılı rehber — Antrepo nedir?

Eşyanın gümrüklü sahada veya depoda bekletilmesi karşılığı alınan ücret. Demurajdan farkı, konteynere değil sahaya ait olmasıdır.

İlgili terimler: Demuraj, Geçici depolama yeri

Gemi sahibi ve işleteni. Konteyner hatlarında navlunu belirleyen ve ekipmanı sağlayan taraftır.

Ayrıca: Taşıyan, Carrier

İlgili terimler: Acente, NVOCC

Gemi kiralamalarında yükleme ve boşaltma için tanınan süre. Aşılırsa sürastarya (demurrage) doğar.

Ayrıca: Laytime

İlgili terimler: Demuraj, Çarter

Numune, fuar malzemesi ve mesleki ekipmanın geçici olarak yurt dışına çıkarılmasında gümrük beyannamesi ve teminat yerine geçen belge.

İlgili terimler: Geçici ihracat, Geçici ithalat

Bir eşyanın tarife pozisyonunun gümrük idaresince önceden ve bağlayıcı olarak belirlenmesi. Başvuruda verilen bilgiler doğru olduğu sürece sonradan sınıflandırma itirazı gelmez.

İlgili terimler: GTİP

Ayrıntılı rehber — GTİP nedir, nasıl bulunur?

Bankanın, müşterisinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde ödeme yapmayı taahhüt ettiği belge.

İlgili terimler: Teminat, Akreditif

Ürün veya kolinin optik okunabilir kimliği. Depo hareketlerinin kaydedilmesini sağlar.

İlgili terimler: SKU, RFID

Bedel tahsil edilmeden yapılan ihracat. Numune, hediye, garanti kapsamındaki değişim ve fuar malzemesinde kullanılır.

İlgili terimler: Geçici ihracat

Gümrük beyanını kendi adına veren kişi. Dolaylı temsilde beyanı kendi adına veren müşavir beyan sahibidir; adına beyanda bulunulan kişi ise yükümlüdür.

İlgili terimler: Dolaylı temsil, Yükümlü

Güvenlik denetiminden geçmiş, yükünü ek tarama olmadan hava kargoya verebilen gönderici statüsü.

Ayrıca: Known consignor

İlgili terimler: Güvenlik taraması

Tek parça hâlinde elleçlenebilecek biçimde birleştirilmiş yük. Paletleme ve streçleme bunu sağlar.

İlgili terimler: Palet, ULD

Gemide yer ve ekipman rezervasyonu. Onaylanan booking numarası konteyner çekimi için gerekir.

İlgili terimler: Cut-off, Yükleme talimatı

Kısa raf ömrü nedeniyle hızlı taşınması gereken yük. Çiçek, taze gıda ve bazı ilaçlar bu kapsamdadır.

Ayrıca: Perishable

İlgili terimler: Soğuk zincir

Konteynere sığmayan, parça parça istiflenerek taşınan genel kargo.

İlgili terimler: Dökme yük, Ro-Ro

Ayrıntılı rehber — Break bulk nedir?

Yük, ambalaj ve konteyner darası dahil toplam ağırlık.

İlgili terimler: Net ağırlık, VGM

Ürünün AB teknik mevzuatına uygunluğunu gösteren işaret. Bir kalite işareti değil, mevzuata uygunluk beyanıdır.

İlgili terimler: Uygunluk belgesi

Tarifeli servise sığmayan hacim, ölçü veya takvim için uçağın tamamının kiralanması.

İlgili terimler: Çarter, Proje yükü

Avrupa demiryolu taşımalarında kullanılan taşıma senedi.

İlgili terimler: SMGS taşıma senedi, CMR

Uluslararası karayolu taşımasında düzenlenen taşıma senedi. Aynı adlı sözleşme taşıyanın sorumluluk sınırlarını belirler.

Ayrıntılı rehber — CMR belgesi nedir?

Gelen yükün depolanmadan doğrudan çıkış aracına aktarılması. Mal raf görmez.

İlgili terimler: Fulfillment

Konteynerin güvenlik onayını gösteren plaka. Onay bilgisi, imal tarihi, azami brüt ağırlık ve dayanım değerlerini taşır; iç ölçü içermez.

İlgili terimler: Brüt ağırlık

Ayrıntılı rehber — Konteyner tipleri ve ölçüleri nelerdir?

Konteynerin limana girmesi, belgelerin ve VGM'nin verilmesi için son an. Kaçırılırsa yük bir sonraki sefere kalır.

İlgili terimler: Booking, VGM, Yükleme talimatı

Geminin tamamının veya bir kısmının kiralanması. Sefer, zaman ve çıplak kiralama türleri vardır.

Ayrıca: Charter

İlgili terimler: Astarya, Dökme yük

Sevkiyatın brüt ve net ağırlığı ile ölçü dökümünü gösteren belge.

Ayrıca: Weight list

İlgili terimler: Ambalaj listesi

İhraç edilecek ürünün üretiminde kullanılacak girdilerin vergi ödenmeden ithal edilmesine imkân veren rejim. Antrepodan farkı, eşya üzerinde üretim ve işleme yapılabilmesidir.

İlgili terimler: Antrepo, Hariçte işleme rejimi

Ayrıntılı rehber — Dahilde işleme rejimi nedir?

Yalnızca poliçede sayılan riskleri karşılayan teminat. CIF'te asgari teminat bu düzeydedir.

Ayrıca: ICC (C)

İlgili terimler: Tüm riskler teminatı

Boş konteynerin veya ambalajın kendi ağırlığı. Brüt ağırlıktan düşülerek net yük bulunur.

İlgili terimler: Brüt ağırlık, Net ağırlık

Varışta konteynerdeki parsiyel yüklerin alıcılarına göre ayrıştırılması.

İlgili terimler: Konteyner istasyonu, LCL

Konteynerin limanda veya terminalde armatörün tanıdığı serbest süreyi aşarak beklemesi karşılığında alınan ücret.

İlgili terimler: Detansiyon

Ayrıntılı rehber — Demuraj ve detansiyon nedir?

Makbuz ve taşıma sözleşmesi delili olan, ancak kıymetli evrak niteliği taşımayan belge. Ciro edilemez, teslim için ibraz gerekmez.

Ayrıca: Sea Waybill

İlgili terimler: Konşimento, Telex release

Stok konumu, toplama rotası ve sayım süreçlerini yöneten yazılım.

İlgili terimler: Taşıma yönetim sistemi, SKU

Boşaltılan konteynerin armatöre serbest süre içinde iade edilmemesi hâlinde alınan ücret. Demurajla karıştırılır; demuraj limanda, detansiyon liman dışında işler.

İlgili terimler: Demuraj

Ayrıntılı rehber — Demuraj ve detansiyon nedir?

Aktarmasız sefer. Genelde daha pahalı ama daha hızlı ve daha az risklidir.

İlgili terimler: Aktarma

Gümrük müşavirinin beyanı kendi adına ama başkasının hesabına vermesi. Doğrudan temsilde ise beyan temsil edilen adına verilir.

İlgili terimler: Gümrük müşaviri, Beyan sahibi

Ambalajsız taşınan tahıl, maden, kömür gibi yükler. Gemi ambarına doğrudan doldurulur.

İlgili terimler: Break bulk, Çarter

Kükürt sınırlamasına uygun yakıt kullanımından doğan ek maliyeti yansıtan kalem.

İlgili terimler: Yakıt ek ücreti

Çok sayıda küçük siparişin toplanması, paketlenmesi ve dağıtılması üzerine kurulu operasyon. Toptan depolamadan farklı raf ve toplama düzeni gerektirir.

İlgili terimler: Fulfillment, Ters lojistik, Son kilometre

Hasarın nedenini, kapsamını ve tutarını tespit eden bağımsız uzman.

İlgili terimler: Hasar ihbarı, Sörveyör

Eşyanın ayniyetini değiştirmeyen ayrıştırma, etiketleme, ambalaj değişimi, numune alma gibi işlemler. Üretim ve işleme elleçleme sayılmaz.

İlgili terimler: Antrepo

Talep ve tedarik dalgalanmasına karşı tutulan tampon stok.

İlgili terimler: Sipariş noktası, Stok devir hızı

Tahmini varış zamanı. Sefer boyunca güncellenir; taahhüt değildir.

İlgili terimler: ETD, Transit süre

Tahmini kalkış zamanı.

İlgili terimler: ETA

Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi. Mikro ihracatta kullanılan, hızlı kargo ve posta yoluyla gönderilerde uygulanan basitleştirilmiş beyan.

İlgili terimler: Gümrük beyannamesi

Ayrıntılı rehber — ETGB nedir?

Pan-Avrupa-Akdeniz menşe kümülasyonu kapsamında düzenlenen dolaşım belgesi. EUR.1'den farkı, çapraz kümülasyona imkân vermesidir.

İlgili terimler: EUR.1 dolaşım belgesi, Menşe kümülasyonu

Tercihli ticaret anlaşmaları kapsamında eşyanın menşeini belgeleyerek gümrük vergisinde indirim sağlayan evrak.

İlgili terimler: A.TR dolaşım belgesi, Menşe şahadetnamesi

Ayrıntılı rehber — EUR.1 dolaşım belgesi nedir?

Full Container Load. Konteynerin tek bir yükleticiye tahsis edilerek taşınması.

İlgili terimler: LCL

Ayrıntılı rehber — FCL ve LCL nedir?

Küçük limanları ana hat limanına bağlayan besleyici gemi servisi.

İlgili terimler: Ana hat servisi, Aktarma

Son kullanma tarihi önce dolan ilk çıkar. Gıda ve ilaçta esastır.

İlgili terimler: FIFO, Soğuk zincir

Kırk ayaklık konteyner eşdeğeri; iki TEU'ya karşılık gelir.

İlgili terimler: TEU

İlk giren ilk çıkar. Stok rotasyonunda en yaygın yöntem.

İlgili terimler: FEFO, LIFO

Yan duvarları olmayan platform konteyner. Genişliği veya yüksekliği aşan makine ve ekipman için kullanılır.

İlgili terimler: Open top konteyner, Gabari

Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi kapsamında menşei belgeleyen evrak. AB tarafında yerini büyük ölçüde kayıtlı ihracatçı beyanına bırakmıştır.

İlgili terimler: Kayıtlı İhracatçı Sistemi, Menşe şahadetnamesi

Sıcaklık kontrollü kasaya sahip araç. Üniteler sıcaklığı korumak için tasarlanmıştır, düşürmek için değil.

İlgili terimler: Soğuk zincir, Ön soğutma

Komple araç taşıması. Araç tek yükleticiye tahsis edilir, yolda başka yük alınmaz.

Ayrıca: Full Truck Load, Komple araç

İlgili terimler: LTL, Yükleme metresi

Siparişin alınmasından sonraki fiziksel sürecin tamamı: raflama, toplama, paketleme, kargoya teslim ve iade işleme.

İlgili terimler: Toplama ve paketleme, Ters lojistik

Aracın yükü ile birlikte kapladığı azami en, boy ve yükseklik. Sınırların aşılması özel izin gerektirir.

İlgili terimler: Gabari dışı yük, İstiap haddi

Yasal ölçü veya ağırlık sınırlarını aşan yük. Güzergâh izni, özel ekipman ve çoğu zaman refakat aracı gerektirir.

İlgili terimler: Gabari, Refakat aracı, Proje yükü

Ayrıntılı rehber — Gabari dışı taşıma nedir?

Gümrüğe sunulan eşyanın, rejim beyanı verilinceye kadar bekletildiği gümrük denetimindeki alan. Antrepodan farkı, bekleme süresinin sınırlı olmasıdır.

İlgili terimler: Antrepo, Özet beyan

Eşyanın belirli bir süre sonra geri gelmek üzere yurt dışına çıkarılması. Tamir, fuar ve kiralama işlemlerinde kullanılır.

İlgili terimler: Geçici ithalat, Geri gelen eşya

Eşyanın belirli bir süre kullanılıp aynı durumda geri gönderilmek üzere, vergileri kısmen veya tamamen alınmadan ithal edilmesi. Fuar malzemesi ve test cihazlarında yaygındır.

İlgili terimler: ATA karnesi, Geçici ihracat

Uluslararası karayolu taşımalarında transit veya varış ülkesine giriş için gereken kota belgesi.

İlgili terimler: TIR karnesi

İhraç edildikten sonra aynı durumda geri dönen eşya. Kanunda belirlenen süre içinde ve şartları sağlıyorsa ithalat vergilerinden muaf tutulabilir.

İlgili terimler: Geçici ihracat, ETGB

Belirli ürünlerin beyan edilen kıymetinin eşik değerin altında olması hâlinde gümrük idaresince ek belge veya kıymet araştırması istenmesi.

İlgili terimler: Anti-damping vergisi

Eşyanın gümrükte sınıflandırıldığı 12 haneli Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu. İlk altı hanesi uluslararası HS kodu ile aynıdır; vergi oranı bu koda göre belirlenir.

Ayrıca: HS kodu, Tarife pozisyonu

İlgili terimler: Gümrük beyannamesi

Ayrıntılı rehber — GTİP nedir, nasıl bulunur?

Eşyanın hangi gümrük rejimine tabi tutulacağının gümrük idaresine yazılı olarak bildirildiği belge.

İlgili terimler: ETGB, GTİP

Verginin hesaplandığı değer. Kural olarak satış bedeline navlun, sigorta ve bazı ek kalemler eklenerek bulunur.

İlgili terimler: Gümrük vergisi, Navlun

Ayrıntılı rehber — İthalatta gümrük vergisi nasıl hesaplanır?

Gümrük işlemlerini sahibi adına takip etmeye yetkili, sınavla belgelendirilmiş meslek mensubu.

İlgili terimler: Dolaylı temsil

Ayrıntılı rehber — Gümrük müşaviri ne iş yapar?

İthal eşyasından tarife pozisyonuna ve menşeine göre alınan vergi. Oranı GTİP ve menşe ülkeye göre değişir.

İlgili terimler: GTİP, İlave gümrük vergisi

Maddenin tehlike sınıfını, UN numarasını ve alınacak önlemleri gösteren form. Üretici düzenler, taşıma öncesi güncelliği doğrulanır.

Ayrıca: MSDS

İlgili terimler: UN numarası, ADR

Hava kargonun uçağa yüklenmeden önce X-ray veya diğer yöntemlerle kontrol edilmesi. Süreye ve maliyete etki eder.

İlgili terimler: Bilinen gönderici

Ağır ve gabari dışı taşımada yolun yükü taşıyıp taşıyamayacağının fiziksel olarak doğrulanması: köprü kapasitesi, geçiş yüksekliği, dönüş yarıçapı ve eğim.

İlgili terimler: Proje yükü, Gabari dışı yük

Yükün kapladığı hacmin ağırlık karşılığı. Faturaya gerçek ağırlık ile hacim ağırlığından büyük olan yansır.

Ayrıca: Volumetric weight, Desi

İlgili terimler: Ücretlendirilebilir ağırlık, Yükleme metresi

Ayrıntılı rehber — Hacim ağırlığı (desi) nasıl hesaplanır?

Serbest dolaşımdaki eşyanın işlenmek üzere yurt dışına gönderilip geri getirilmesi. Vergi yalnızca yurt dışında eklenen değer üzerinden hesaplanır.

İlgili terimler: Dahilde işleme rejimi

Hasarın sigortacıya ve taşıyana poliçedeki süre içinde bildirilmesi. Gecikme tazminat hakkını doğrudan etkiler.

İlgili terimler: Eksper, Şerh

Beyan sonrası sevkiyatın yönlendirildiği kontrol seviyesi. Yeşil hatta kontrol yok, sarı hatta belge kontrolü, kırmızı hatta fiziki muayene, mavi hatta sonradan kontrol yapılır.

İlgili terimler: Muayene, Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü

Hava taşımasında düzenlenen taşıma senedi. Makbuz ve sözleşme delilidir; deniz konşimentosundan farkı kıymetli evrak olmamasıdır.

Ayrıca: Air Waybill

İlgili terimler: Master AWB, House AWB, Konşimento

Ayrıntılı rehber — AWB (hava konşimentosu) nedir?

Standart konteynerden yaklaşık 30 cm daha yüksek konteyner. Hafif ve hacimli yükte metreküp başına maliyeti düşürür.

İlgili terimler: Standart kuru yük konteyneri, TEU

Ayrıntılı rehber — Konteyner tipleri ve ölçüleri nelerdir?

Taraflar arasında ölçülebilir performans hedeflerini ve bunlara bağlı sonuçları belirleyen sözleşme eki.

İlgili terimler: Zamanında teslim oranı

Acentenin gerçek gönderici ve alıcı adına düzenlediği hava konşimentosu.

İlgili terimler: Master AWB, Hava konşimentosu

Organizatörün gerçek gönderici ve alıcı adına düzenlediği konşimento.

İlgili terimler: Master konşimento, Konşimento

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği. Hava kargoda belge, tehlikeli madde ve acente kuralları bu kurum tarafından belirlenir.

İlgili terimler: IATA DGR, Hacim ağırlığı

Hava yoluyla tehlikeli madde taşımacılığı kuralları. Sınıflandırma, ambalaj, etiketleme ve beyan şartlarını belirler.

İlgili terimler: ADR, IMDG kodu, UN numarası

Tehlikeli maddelerin denizyoluyla taşınmasına ilişkin uluslararası kod. Ayrım ve istif kurallarını içerir.

İlgili terimler: ADR, IATA DGR

Ayrıntılı rehber — IMDG kodu nedir?

Milletlerarası Ticaret Odası tarafından yayımlanan, alıcı ile satıcı arasındaki masraf, risk ve yükümlülük paylaşımını tanımlayan teslim şekilleri kuralları.

Ayrıca: Teslim şekilleri

Ayrıntılı rehber — Incoterms 2020 nedir?

Yükün aynı ünitede kalarak birden fazla taşıma moduyla taşınması. Yük mod değişiminde elleçlenmez.

İlgili terimler: Kombine taşımacılık, Swap body

Ayrıntılı rehber — Intermodal taşımacılık nedir?

Gemi ve liman tesisi güvenliğine ilişkin uluslararası kod. Buna bağlı güvenlik ücreti navlundan ayrı fiyatlanır.

İlgili terimler: SOLAS

İhracat beyannamesi öncesinde ilgili birlikten alınan onay. Bazı basitleştirilmiş ve özel rejim işlemlerinde aranmaz.

İlgili terimler: Gümrük beyannamesi

İmalatçının, ihracatçıya KDV tahsil etmeden yaptığı satış. İhracatın süresi içinde gerçekleşmesi şarttır.

İlgili terimler: Ticari fatura

Belirli ürün gruplarında normal gümrük vergisine ek olarak alınan vergi. Menşe ülkeye göre farklı oranlar uygulanabilir.

İlgili terimler: Gümrük vergisi, Anti-damping vergisi

Aracın taşıyabileceği azami yük ağırlığı. Ruhsatta yazılıdır ve aşılması cezaya tabidir.

İlgili terimler: Aks ağırlığı, Gabari

Ayrıntılı rehber — İstiap haddi nedir?

Çekici ile iki ayrı gövdenin birlikte kullanıldığı kombinasyon. Birden fazla yükleme noktasında esneklik sağlar.

İlgili terimler: Mega dorse

Yurt içi ticari eşya taşımacılığı için gereken yetki belgesi. Türüne göre kapsamı değişir.

İlgili terimler: CMR

Bir ülkenin kendi sınırları içindeki iki nokta arasında yabancı taşıyıcının taşıma yapması. Çoğu ülkede sınırlıdır.

İlgili terimler: Geçiş belgesi

Taşımanın yol açtığı sera gazı salımı. Ton-kilometre başına ölçülür; demiryolu ve deniz, karayolu ve havanın altındadır.

İlgili terimler: Intermodal taşımacılık

Menşein resmî belge yerine, sisteme kayıtlı ihracatçının fatura üzerindeki beyanıyla ispatlandığı uygulama.

İlgili terimler: Form A

Intermodalin özel hâli: ana taşıma demiryolu, iç su yolu veya denizle yapılır, karayolu kısa mesafelerle sınırlı kalır.

İlgili terimler: Intermodal taşımacılık

Malın mülkiyeti satıcıda kalarak alıcının deposunda tutulması. Bedel, satış gerçekleştikçe ödenir.

İlgili terimler: Tedarikçi yönetimli stok

Deniz taşımasında taşıyanın yükü teslim aldığını gösteren, malın mülkiyetini temsil eden ve devredilebilen kıymetli evrak.

Ayrıca: Bill of Lading

İlgili terimler: Ordino, Navlun

Ayrıntılı rehber — Konşimento nedir?

Parsiyel yüklerin konteynere istiflendiği ve varışta ayrıştırıldığı depo. LCL sevkiyatlarda kullanılır.

Ayrıca: Container Freight Station

İlgili terimler: LCL, Dekonsolidasyon

Gıda, yem, tarım ve bazı sanayi ürünlerinde ithalat öncesi ilgili bakanlıktan alınan izin belgesi.

İlgili terimler: Uygunluk belgesi

Navlunun kotarıldığı para birimindeki dalgalanmayı karşılayan ek ücret.

İlgili terimler: Yakıt ek ücreti, Navlun

Less than Container Load. Birden çok yükleticinin yükünün aynı konteynerde konsolide edilerek taşınması.

İlgili terimler: FCL

Ayrıntılı rehber — FCL ve LCL nedir?

Son giren ilk çıkar. Bozulmayan ve homojen yüklerde kullanılır.

İlgili terimler: FIFO

Malın, bilginin ve kaynağın çıkış noktasından tüketim noktasına planlanarak akıtılması.

İlgili terimler: Tedarik zinciri

Yükleme yüksekliği düşük özel dorse. İş makinesi ve yüksek gabarili ekipman taşımasında kullanılır.

İlgili terimler: Gabari, Proje yükü

Ayrıntılı rehber — Low-bed nedir?

Parsiyel karayolu taşıması. Birden çok yükleticinin malı aynı araçta birleştirilir.

Ayrıca: Less than Truck Load, Grupaj

İlgili terimler: FTL, Yükleme metresi

Ayrıntılı rehber — Parsiyel taşımacılık nedir?

Malın teslim alınmasından sonra ödeme yapılan yöntem. Satıcı açısından en riskli, alıcı açısından en rahat olanıdır.

İlgili terimler: Vesaik mukabili ödeme, Peşin ödeme

Havayolunun, konsolidasyonu yapan acenteye düzenlediği hava konşimentosu.

İlgili terimler: House AWB, Hava konşimentosu

Armatörün, organizatör firmaya düzenlediği konşimento. Taraflar armatör ile organizatördür.

İlgili terimler: House konşimento, Konşimento

İç yüksekliği standart dorseden fazla olan dorse. Hacimli ve hafif yüklerde daha çok palet alır.

İlgili terimler: Tenteli dorse, Jumbo set

Anlaşma taraflarından gelen girdilerin menşe hesabında yerli sayılması. İkili, çapraz ve tam kümülasyon türleri vardır.

İlgili terimler: EUR-MED dolaşım belgesi, Menşe şahadetnamesi

Eşyanın hangi ülkede üretildiğini gösteren belge. Tercihli olmayan menşe ispatında ve ticaret politikası önlemlerinde kullanılır.

İlgili terimler: A.TR dolaşım belgesi, EUR.1 dolaşım belgesi

Ayrıntılı rehber — Menşe şahadetnamesi nedir ve ne işe yarar?

Düşük tutarlı gönderilerin hızlı kargo veya posta yoluyla, basitleştirilmiş beyanla ihraç edilmesi.

İlgili terimler: ETGB

Ayrıntılı rehber — ETGB nedir?

Tek araçla birden çok noktadan sırayla toplama veya dağıtım yapılan sabit güzergâh modeli.

İlgili terimler: LTL, Son kilometre

Hasarın sigortalı tarafından karşılanan kısmı. Prim ile ters orantılı çalışır.

İlgili terimler: Tüm riskler teminatı

Beyan edilen eşyanın fiziken kontrol edilmesi. Kırmızı hatta zorunludur ve işlem süresini uzatan başlıca etkendir.

İlgili terimler: Hat (risk hattı)

Yüklemeden sonra konteyner kapısına takılan, numarası belgelere işlenen emniyet kilidi. Varışta numara kontrol edilir.

Ayrıca: Seal

İlgili terimler: Konşimento

Taşınan malın değeri üzerinden yapılan sigorta. Taşıyıcı sorumluluğundan farklı olarak malın gerçek değerini esas alır.

İlgili terimler: Taşıyıcı sorumluluğu, Sigorta bedeli

Yükün taşınması karşılığında taşıyana ödenen ücret. Liman ücretleri ve terminal elleçleme navluna dahil değildir.

İlgili terimler: THC, Konşimento

Ayrıntılı rehber — Navlun nasıl hesaplanır?

Ambalaj ve dara hariç, yalnız malın ağırlığı.

İlgili terimler: Brüt ağırlık, Dara

Gemisi olmadan taşıyan sıfatıyla hareket eden, kendi konşimentosunu düzenleyen taşıma organizatörü.

İlgili terimler: Armatör, House konşimento

Üstü branda ile kapatılan, vinçle yukarıdan yüklenebilen konteyner. Yüksekliği aşan yükler için kullanılır.

İlgili terimler: Flat rack

Taşıyan veya acentesi tarafından düzenlenen, yükün alıcıya teslim edilebileceğini gösteren teslim talimatı.

İlgili terimler: Konşimento

Ayrıntılı rehber — Ordino nedir ve nasıl alınır?

Araç veya konteynerin yükleme öncesinde hedef sıcaklığa indirilmesi. Atlanırsa zincir daha ilk dakikada kopar.

Ayrıca: Pre-cooling

İlgili terimler: Soğuk zincir, Frigorifik araç

Eşyanın gümrük bölgesine girişinde veya çıkışında verilen ön bildirim. Taşıma aracındaki yükün ne olduğunu gümrüğe önceden bildirir.

İlgili terimler: Gümrük beyannamesi, Geçici depolama yeri

Yükün üzerine istiflendiği taşıma platformu. Europalet 120×80 cm, endüstriyel palet 120×100 cm ölçüsündedir.

İlgili terimler: Yükleme metresi, Birim yük

Ayrıntılı rehber — Konteynere kaç palet sığar?

Mal sevk edilmeden önce bedelin tahsil edildiği yöntem. Risk tamamen alıcıdadır.

İlgili terimler: Mal mukabili ödeme

Bağlayıcı olmayan teklif niteliğindeki fatura. Alıcının ithalat izni alması veya akreditif açtırması için kullanılır.

İlgili terimler: Ticari fatura, Akreditif

Ayrıntılı rehber — Proforma fatura nedir?

Ölçü, ağırlık veya kurulum gereksinimi nedeniyle standart taşımaya sığmayan yük. Güzergâh etüdü ve özel ekipman gerektirir.

İlgili terimler: Gabari dışı yük, Low-bed, Güzergâh etüdü

Sıcaklık kontrollü konteyner. Gemide ve terminalde elektrik beslemesi gerektirir; iç hacmi soğutma ünitesi nedeniyle standarttan küçüktür.

İlgili terimler: Soğuk zincir, Standart kuru yük konteyneri

Gabari dışı taşımalarda konvoya eşlik ederek trafiği yönlendiren araç.

İlgili terimler: Gabari dışı yük

Radyo frekansıyla temassız kimlik okuma. Toplu ve görüş hattı gerektirmeyen sayım imkânı verir.

İlgili terimler: Barkod

Tekerlekli araçların gemiye kendi tekerleği üzerinde girip çıktığı taşıma biçimi.

İlgili terimler: Break bulk, Intermodal taşımacılık

Ayrıntılı rehber — Ro-Ro taşımacılığı nedir?

Tazminatı ödeyen sigortacının, kusurlu tarafa karşı talep hakkını devralması.

İlgili terimler: Taşıyıcı sorumluluğu, Eksper

Ülke sınırları içinde olmakla birlikte gümrük hattı dışında sayılan bölge. Buradaki eşya için ithalat vergileri doğmaz.

İlgili terimler: Antrepo, Serbest dolaşım

Ayrıntılı rehber — Serbest bölge nedir?

Gümrük vergileri ödenmiş ve ithalat işlemleri tamamlanmış eşyanın ülke içinde serbestçe alınıp satılabildiği statü.

İlgili terimler: Antrepo, Gümrük beyannamesi

Talebin arzı aştığı yoğun dönemlerde uygulanan geçici zam.

İlgili terimler: Navlun, Sıkışıklık ek ücreti

Liman yoğunluğu nedeniyle oluşan bekleme maliyetini yansıtan kalem.

Ayrıca: Congestion surcharge

İlgili terimler: Demuraj

Poliçede beyan edilen değer. Yerleşik uygulama CIF değerin %110'udur; eksik beyan tazminatı oransal olarak düşürür.

İlgili terimler: Nakliyat emtia sigortası, Incoterms

Yeni siparişin verilmesi gereken stok seviyesi. Tedarik süresi ve emniyet stoğuna göre hesaplanır.

İlgili terimler: Emniyet stoğu

Stok tutma birimi. Her ürün varyantına verilen benzersiz kod; stok ve toplama disiplininin temelidir.

İlgili terimler: Depo yönetim sistemi, Barkod

Eski Sovyet coğrafyası demiryolu ağında kullanılan taşıma senedi. Birleşik CIM/SMGS senedi sınırda belge değişimini ortadan kaldırır.

İlgili terimler: CIM taşıma senedi

Ürünün üretimden teslimata kadar kesintisiz belirli sıcaklık aralığında tutulması.

İlgili terimler: Ön soğutma, Veri kaydedici, Reefer konteyner

Ayrıntılı rehber — Soğuk zincir taşımacılığı nedir?

Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi. Konteyner ağırlık doğrulaması (VGM) yükümlülüğü buradan gelir.

İlgili terimler: VGM, ISPS

Dağıtım zincirinin son halkası: yükün alıcı adresine ulaştırılması. Birim maliyeti en yüksek aşamadır.

İlgili terimler: E-ticaret lojistiği

Yükün durumunu, miktarını veya hasarını bağımsız olarak tespit eden uzman.

İlgili terimler: Eksper, Hasar ihbarı

Kapalı, genel kargo için kullanılan standart konteyner.

Ayrıca: Dry van

İlgili terimler: High Cube konteyner, Reefer konteyner

Ayrıntılı rehber — Konteyner tipleri ve ölçüleri nelerdir?

Stokun belirli bir dönemde kaç kez yenilendiği. Yüksek devir, bağlı sermayenin düşük olduğunu gösterir.

İlgili terimler: Emniyet stoğu, Antrepo

Sürücünün kesintisiz ve günlük azami direksiyon süresi ile zorunlu dinlenme aralıkları. Transit süre hesabını doğrudan etkiler.

İlgili terimler: Takograf

Araçtan ayrılabilen, kendi ayakları üzerinde durabilen yük gövdesi. Karayolu-demiryolu geçişlerinde kullanılır.

İlgili terimler: Intermodal taşımacılık

Teslim sırasında hasar veya eksikliğin taşıma belgesine yazılı olarak kaydedilmesi. Şerhsiz teslim alınan yükte sonraki talep zayıflar.

İlgili terimler: Hasar ihbarı, Temiz konşimento

Ortak transit rejiminde kullanılan beyan tipleri. T1 serbest dolaşımda olmayan, T2 serbest dolaşımdaki eşya için düzenlenir.

İlgili terimler: Transit rejimi, Serbest dolaşım

Sürücünün çalışma ve dinlenme sürelerini kaydeden cihaz. Kayıtlar denetimlerde kontrol edilir.

İlgili terimler: Sürücü çalışma süresi

Sıvı dökme yük taşımak için tasarlanmış konteyner.

İlgili terimler: Dökme yük

Dış ticarette ürün güvenliği denetimlerinin yürütüldüğü elektronik sistem. Kapsamdaki ürünlerde ithalat öncesi başvuru gerekir.

İlgili terimler: Uygunluk belgesi, CE işareti

Süresi içinde işlem görmeyen veya terk edilen eşyanın gümrükçe satılması ya da imha edilmesi süreci.

İlgili terimler: Geçici depolama yeri

Yükün taşınmasını kendi adına organize eden, birden çok taşıyıcı ve modu bir araya getiren firma.

Ayrıca: Freight forwarder

İlgili terimler: NVOCC

Sevkiyat planlama, taşıyıcı seçimi ve navlun takibini yöneten yazılım.

İlgili terimler: Depo yönetim sistemi

Taşıyanın yasal sorumluluğu. Uluslararası konvansiyonlarla sınırlıdır ve genellikle malın değerine değil ağırlığına göre hesaplanır.

İlgili terimler: Nakliyat emtia sigortası, CMR

Hammaddeden son kullanıcıya kadar uzanan tedarikçi, üretici, dağıtıcı ve taşıyıcı ağının tamamı.

İlgili terimler: Lojistik, Milk-run

Stok seviyesinin tedarikçi tarafından izlenip yenilendiği model.

Ayrıca: Vendor Managed Inventory

İlgili terimler: Konsinye, Emniyet stoğu

Belirli eşiklerin üzerinde tehlikeli madde ile iştigal eden işletmelerin bulundurmakla yükümlü olduğu belgeli danışman.

İlgili terimler: ADR

Orijinal konşimentonun yükleme limanında teslim edilmesi üzerine, varışta ibraz aranmadan teslimata izin verilmesi.

İlgili terimler: Konşimento, Deniz yük senedi

Vergilerin askıya alındığı rejimlerde gümrüğe verilen güvence. Nakit, banka teminat mektubu veya kefalet biçiminde olabilir.

İlgili terimler: Transit rejimi, Antrepo

Yükün görünür hasar veya eksiklik şerhi olmadan teslim alındığını gösteren konşimento. Akreditifte kural olarak temiz belge aranır.

Ayrıca: Clean B/L

İlgili terimler: Konşimento, Şerh

Yanları ve üstü branda ile kapatılan, yandan ve üstten yükleme yapılabilen standart dorse.

İlgili terimler: Mega dorse, Frigorifik araç

İade, geri dönüşüm ve tamir amacıyla malın alıcıdan geriye doğru akışı.

İlgili terimler: Fulfillment, E-ticaret lojistiği

Gümrük beyannamesinin sisteme kaydedilerek numara alması. Vergi oranları ve kur, kural olarak tescil tarihine göre belirlenir.

İlgili terimler: Gümrük beyannamesi

Yirmi ayaklık konteyner eşdeğeri. Gemi ve terminal kapasitesi bu birimle ölçülür.

İlgili terimler: FEU

Terminal Handling Charge. Konteynerin terminalde elleçlenmesi karşılığında alınan, navlundan ayrı fiyatlanan ücret.

İlgili terimler: Navlun

Ayrıntılı rehber — THC nedir?

TIR Sözleşmesi kapsamında karayolu transit taşımalarında kullanılan, transit ülkelerde ayrı beyan ve teminat gereğini ortadan kaldıran belge.

İlgili terimler: Transit rejimi, CMR

Satışın bedelini, tarafları ve mal tanımını gösteren temel belge. Gümrük kıymeti kural olarak buradan okunur.

İlgili terimler: Proforma fatura, Gümrük kıymeti

Sipariş kalemlerinin raflardan toplanması ve sevkiyata hazır hâle getirilmesi.

Ayrıca: Pick & pack

İlgili terimler: Fulfillment, Depo yönetim sistemi

Eşyanın vergileri askıya alınmış hâlde bir gümrük idaresinden diğerine taşınması. Teminat ve gümrük gözetimi altında yürür.

İlgili terimler: T1 ve T2 beyanı, TIR karnesi

Yükün çıkıştan varışa kadar geçen süresi. Aktarma sayısı ve servis sıklığı belirleyicidir.

İlgili terimler: Aktarma, ETA

Poliçede sayılan istisnalar dışındaki tüm fiziksel hasar ve kayıpları kapsayan geniş teminat.

Ayrıca: ICC (A)

İlgili terimler: Dar teminat, Muafiyet

Milletlerarası Ticaret Odası'nın akreditiflere ilişkin yeknesak kurallar metni. Akreditifte atıf yapıldığı ölçüde uygulanır.

İlgili terimler: Akreditif

Uçak gövdesine uygun biçimde üretilmiş palet veya konteyner. Yükleme hızını artırır ve yük dağılımını düzenler.

Ayrıca: Unit Load Device

İlgili terimler: Palet

Tehlikeli maddeleri tanımlayan dört haneli uluslararası numara. Ambalaj grubu ile birlikte taşıma şartlarını belirler.

İlgili terimler: ADR, Güvenlik bilgi formu

Ürünün ilgili teknik düzenlemeye uygun olduğunu gösteren belge. Ürün grubuna göre farklı kurumlarca düzenlenir.

İlgili terimler: TAREKS, CE işareti

Gerçek ağırlık ile hacim ağırlığından büyük olanı. Navlun bu değer üzerinden hesaplanır.

Ayrıca: Chargeable weight

İlgili terimler: Hacim ağırlığı

Ayrıntılı rehber — Hacim ağırlığı (desi) nasıl hesaplanır?

Taşıma boyunca sıcaklığı belirli aralıklarla kaydeden cihaz. Sapmanın nerede oluştuğunu gösteren tek kanıttır.

Ayrıca: Data logger

İlgili terimler: Soğuk zincir

Belgelerin banka aracılığıyla alıcıya, ödeme veya kabul karşılığında teslim edildiği yöntem. Bankanın ödeme taahhüdü yoktur.

İlgili terimler: Akreditif, Mal mukabili ödeme

Verified Gross Mass. Konteynerin brüt ağırlığının yükleme öncesinde yazılı olarak doğrulanması. SOLAS gereği zorunludur; eksikse konteyner gemiye alınmaz.

Ayrıntılı rehber — VGM nedir ve konteyner ağırlığı nasıl beyan edilir?

Yakıt fiyatındaki dalgalanmayı yansıtan, navlundan ayrı fiyatlanan ek ücret.

Ayrıca: Bunker Adjustment Factor

İlgili terimler: Navlun, Düşük kükürt ek ücreti

Gümrük mevzuatına uyum, kayıt düzeni ve mali yeterlilik şartlarını sağlayan firmalara verilen statü. Basitleştirilmiş işlem ve daha az kontrol imkânı sağlar.

Ayrıca: AEO

İlgili terimler: Gümrük beyannamesi, Hat (risk hattı)

Ayrıntılı rehber — YYS (Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü) nedir ve ne işe yarar?

Dorsenin tam genişliğinde bir metrelik alan. 13,60 m dorse 13,6 ldm'dir; parsiyel fiyatlandırmanın temel birimidir.

Ayrıca: Loading metre

İlgili terimler: LTL, Hacim ağırlığı

Ayrıntılı rehber — Parsiyel taşımacılık nedir?

Konşimentonun nasıl düzenleneceğini bildiren talimat. Gönderen, alıcı, mal tanımı ve navlun kaydı buradan işlenir.

Ayrıca: Shipping Instruction

İlgili terimler: Konşimento, Cut-off

Gümrük vergilerini ödemekle sorumlu kişi. Dolaylı temsilde beyan sahibi ile yükümlü farklı kişiler olabilir ve borçtan birlikte sorumlu olurlar.

İlgili terimler: Beyan sahibi, Dolaylı temsil

Söz verilen tarihte teslim edilen sevkiyatların yüzdesi. Hizmet seviyesinin temel göstergesidir.

İlgili terimler: Hizmet seviyesi anlaşması