Kısa cevap
THC (Terminal Handling Charge), konteynerin limanda gemiye yüklenmesi veya gemiden indirilmesi karşılığında terminalin aldığı ücrettir. Navluna dahil değildir, ayrı fiyatlanır. Çıkışta ve varışta ayrı ayrı doğar; kimin ödeyeceğini satıştaki Incoterms terimi ile taşıma sözleşmesi birlikte belirler.
THC ne demek
THC — Terminal Handling Charge, Türkçede terminal elleçleme ücreti. Konteynerin liman sahasında hareket ettirilmesi karşılığında terminal işletmecisinin aldığı bedeldir.
Kapsamına giren işler limana göre değişmekle birlikte genellikle şunlardır: konteynerin sahaya alınması, istif alanında taşınması, vinçle gemiye yüklenmesi veya gemiden indirilmesi, ve saha içi hareketler.
Bu ücret navlundan ayrıdır. Navlun, geminin yükü bir limandan diğerine taşıması karşılığıdır. THC ise iki uçtaki terminalde yapılan işin karşılığıdır. Aynı sevkiyatta ikisi de doğar ve ikisi de ayrı fiyatlanır.
Çıkışta ve varışta ayrı ayrı doğar
Bir konteyner iki terminalden geçer, dolayısıyla iki kez elleçlenir:
- OTHC — çıkış limanındaki elleçleme (Origin THC)
- DTHC — varış limanındaki elleçleme (Destination THC)
İki tutar birbirinden bağımsızdır; her terminalin kendi tarifesi vardır. Bir hatta OTHC düşük, DTHC yüksek olabilir. Teklif alırken hangisinin dahil olduğunu tek tek sormak gerekir.
Kim öder
Bu sorunun tek bir cevabı yoktur çünkü iki ayrı belge konuşur.
Satış sözleşmesi ve Incoterms terimi, masrafın hangi tarafa ait olduğunu belirler. Taşıma sözleşmesi, pratikte kime faturalanacağını belirler.
İkisi genellikle örtüşür ama her zaman değil. En sık tartışma çıkan yer C grubu kurallardır (CPT, CIP, CFR, CIF). Bu kurallarda satıcı navlunu varışa kadar öder; varış terminalindeki masrafların navluna dahil olup olmadığı ise taşıma sözleşmesine bağlıdır. Sözleşmede açıkça yazılmazsa varışta iki taraf da kalemi karşı tarafa atfeder.
Pratik çözüm basit: satış sözleşmesine “varış terminal masrafları alıcıya aittir” gibi tek bir cümle yazmak, sonradan çıkacak tartışmayı baştan bitirir.
THC yanındaki diğer yerel kalemler
Teklif karşılaştırırken THC tek başına yeterli değildir. Yerel masraf grubunda tipik olarak şunlar bulunur:
| Kalem | Ne için |
|---|---|
| THC | Terminalde elleçleme |
| Ordino ücreti | Teslim talimatının düzenlenmesi |
| Belge ücreti | Konşimento düzenleme ve işlem |
| ISPS | Liman güvenliği |
| Ardiye | Sahada bekleme (serbest süre sonrası) |
| Konteyner temizlik | İade öncesi temizlik, hatta göre |
Bu kalemlerin toplamı, kısa hatlarda navlunun kendisine yaklaşabilir. Uzun hatlarda oransal olarak küçülür ama tutar olarak yine küçümsenmez.
Düşük navlun neden yanıltıcı olabilir
Sektörde bilinen bir fiyatlama yöntemi vardır: navlunu düşük göstermek, farkı yerel masraflardan almak. Teklif kâğıt üzerinde ucuz görünür, toplam maliyet yüksek çıkar.
Bundan korunmanın tek yolu, teklifleri kapıdan kapıya ve tüm kalemler dahil karşılaştırmaktır. Sorulacak üç soru şudur:
- Bu fiyata OTHC dahil mi, DTHC dahil mi?
- Ordino, belge ve ISPS ücretleri ayrıca mı faturalanacak?
- Varışta doğabilecek başka bir kalem var mı?
Cevaplar yazılı alındığında iki teklif gerçekten karşılaştırılabilir hâle gelir.
Yaygın hatalar
Yalnız navlun karşılaştırmak. En sık ve en pahalı hata. İki teklif arasındaki navlun farkı, yerel masraf farkının yanında küçük kalabilir.
DTHC’yi bütçelememek. Varış masrafı çoğu zaman sevkiyat yola çıktıktan sonra öğrenilir. Hatta özel tutarı baştan sormak, sürprizi ortadan kaldırır.
Incoterms terimini yazıp masraf paylaşımını yazmamak. Özellikle CIF ve CFR’de varış terminal masraflarının kime ait olduğu sözleşmede belirtilmelidir.
THC ile ardiyeyi karıştırmak. THC elleçlemenin karşılığıdır ve bir kez doğar. Ardiye ise bekleme süresine bağlıdır ve gün geçtikçe artar. İkisi farklı kalemlerdir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Mevzuat değişir; işleme başlamadan önce güncel durum teyit edilmelidir.