Kısa cevap
IMDG, tehlikeli maddelerin denizyoluyla taşınmasına ilişkin uluslararası koddur ve SOLAS kapsamında uygulanır. Ambalaj, etiketleme, beyan, ayrım ve istif kurallarını belirler. ADR'den farkı denize özgü şartlardır: konteyner paketleme sertifikası, güverte-ambar istif kategorileri ve deniz kirletici işareti.
IMDG kodu nedir
IMDG — International Maritime Dangerous Goods Code. Tehlikeli maddelerin denizyoluyla taşınmasına ilişkin uluslararası koddur. Uygulama zorunluluğu SOLAS sözleşmesinden gelir.
Sınıflandırma mantığı ADR ile aynıdır: dokuz sınıf, UN numarası, ambalaj grubu. Fark, denize özgü ek şartlarda ortaya çıkar.
ADR’den farkları
Konteyner paketleme sertifikası. Konteynere tehlikeli madde yükleyen taraf, yüklemenin IMDG kurallarına uygun yapıldığını beyan eder. Ambalajın uygunluğu, sabitleme ve ayrım kurallarına uyum bu belgede taahhüt edilir.
İstif kategorileri. Her madde için gemide nerede taşınabileceği belirlenmiştir: ambarda, güvertede veya yalnız güvertede. Kategori, yangın ya da sızıntı hâlinde müdahale imkânına göre atanır. Bazı maddeler kapalı ambarda taşınamaz.
Deniz kirletici işareti. Denize karıştığında çevreye zarar veren maddeler ayrıca işaretlenir. Bu işaret sınıf etiketinden bağımsızdır; sınıf 9 olmayan bir madde de deniz kirletici olabilir.
Ayrım tabloları. Sınıflar arası ayrım denizde daha ayrıntılı düzenlenir: “uzak tut”, “ayrı tut”, “bir bölme ayır”, “boyuna bir bölme ayır” gibi kademeler vardır ve gemi içi yerleşimi belirler.
Beyan zinciri
Süreç şu sırayla işler:
- SDS’ten sınıflandırma — UN numarası, sınıf, ambalaj grubu
- Ambalajlama — UN işaretli, sertifikalı ambalaj
- Etiketleme ve işaretleme — sınıf etiketi, UN numarası, gerekiyorsa deniz kirletici işareti
- Tehlikeli madde beyanı — gönderici düzenler
- Konteyner paketleme sertifikası — yükleyen taraf düzenler
- Booking ve konşimento — tehlikeli madde bilgisi belgeye işlenir
Zincirin herhangi bir halkası eksikse konteyner terminale kabul edilmez veya gemiye alınmaz.
Kabul kısıtları
Her hat her tehlikeli maddeyi taşımaz. Hatların ve limanların kendi kabul politikaları vardır; bazı sınıflar reddedilir, bazıları için ek şart aranır.
Sınıf 1 ve sınıf 7 özel izne tabidir ve çok daha dar bir servis ağı vardır.
Bunun pratik sonucu: booking öncesinde kapsam teyit edilmelidir. Yükleme planlandıktan sonra öğrenilen bir ret, tüm takvimi bozar.
Yaygın hatalar
Sınıfı beyan etmeden konteyner yüklemek. Sonradan tespit edilirse konteyner boşaltılır ve tüm masraf göndericiye kalır.
Ayrım kuralını konsolide yükte atlamak. Aynı konteynerde birlikte taşınamayacak iki madde, ayrı ayrı doğru beyan edilmiş olsa bile sorun üretir.
Deniz kirletici işaretini unutmak. Sınıf etiketiyle karıştırılır; ikisi ayrı yükümlülüktür.
ADR’ye göre hazırlanan yükü denize aynen vermek. Ambalaj ve etiketleme şartları modlar arasında farklılaşabilir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Mevzuat değişir; işleme başlamadan önce güncel durum teyit edilmelidir.