Dahilde işleme rejimi nedir? Şartlı muafiyet ve taahhüt

Rejim ne sağlar

Dahilde işleme rejimi, ihraç edilecek ürünün üretiminde kullanılacak girdilerin gümrük vergileri ödenmeden ithal edilmesine imkân verir.

Mantığı şudur: nihai ürün zaten yurt dışına gidecekse, girdisinden ithalat vergisi almak ihracatçının rekabet gücünü gereksiz yere düşürür. Rejim bu yükü kaldırır.

Antrepodan farkı belirleyicidir: antrepoda üretim yapılamaz. Eşyanın GTİP’ini değiştirecek bir işlem gerekiyorsa antrepo değil bu rejim kullanılır.

İki yöntem

Şartlı muafiyet. Vergi hiç ödenmez, teminata bağlanır. İhracat gerçekleşince teminat çözülür. Nakit akışı açısından avantajlıdır çünkü para hiç çıkmaz.

Geri ödeme. Vergi ithalatta normal şekilde ödenir; ihracat gerçekleştikten sonra iade alınır. Başvuru ve takip daha basittir ama sermaye bir süre bağlı kalır.

Seçim, nakit durumuna ve operasyonun düzenliliğine göre yapılır.

İzin belgesi ve taahhüt

Rejim bir izin belgesine bağlıdır. Belgede şunlar yazar:

• İthal edilecek girdiler ve miktarları
• Üretilecek ürün
• İhracat taahhüdü — ne kadar sürede ne kadar ihracat yapılacağı
• Belge süresi

Taahhüt rejimin çekirdeğidir. Süresi içinde yerine getirilmezse askıya alınan vergiler ceza ve gecikme faiziyle birlikte istenir.

Bu yüzden taahhüt gerçekçi hesaplanmalıdır. Optimist bir ihracat projeksiyonuna göre alınan belge, satışlar beklenenin altında kalınca doğrudan mali yük üretir.

Eşdeğer eşya ve fire

Eşdeğer eşya, ithal girdi yerine aynı nitelikteki yerli girdinin kullanılabilmesidir. Üretim planını esnetir: ithal girdi gelmeden yerli girdiyle üretime başlanabilir.

Fire, üretim sırasında kaybolan girdi miktarıdır. Belge kapatılırken girdi-ürün dengesi hesaplanır ve fire bu hesaba girer.

Gerçekçi olmayan bir fire oranı beyan edilirse kapatmada denge tutmaz ve fark vergilendirilir. Oran, gerçek üretim verisine dayanmalıdır.

İkincil işlem görmüş ürün — üretimden çıkan yan ürün veya hurda — de ayrıca beyan edilir ve değerlendirilir.

Belge kapatma

Rejimin en çok ihmal edilen aşaması budur. İhracat gerçekleştikten sonra belge kapatma başvurusu yapılır; girdi-ürün dengesi, fire ve ihracat beyannameleri sunulur.

Kapatma yapılmazsa taahhüt yerine getirilmemiş sayılır — ihracat fiilen yapılmış olsa bile. Süreç takvime alınmalı ve sorumlusu belirlenmelidir.

Hariçte işleme ile karıştırmayın

Hariçte işleme rejimi bunun aynasıdır: serbest dolaşımdaki eşya işlenmek üzere yurt dışına gönderilir ve geri gelir. Vergi yalnız yurt dışında eklenen değer üzerinden hesaplanır.

Biri girdiyi içeri alır, diğeri ürünü dışarı gönderir.

Yaygın hatalar

Taahhüt süresini takip etmemek. En sık ve en pahalı hata.

Fire oranını gerçekçi hesaplamamak. Kapatmada denge tutmaz.

Belge kapatmayı ihmal etmek. İhracat yapılmış olsa bile taahhüt açık kalır.

Antrepo yeterliyken bu rejime girmek. Üretim yoksa antrepo çok daha basittir.